Przy okazji szkolenia w Krakowie, odwiedzi³em kirkut ¿ydowski przy ulicy Miodowej, na cmentarzu tym by³em ju¿ 3 lata temu w poszukiwaniu mogi³ ¿o³nierzy z okresu I wojny oznaczonych jako cmentarz wojenny nr 387. Dziœ postanowi³em zrobiÌ ma³¹ aktualizacjê zdjêÌ tego cmentarza a przy okazji przytoczyÌ kilka istotnych informacji o cmentarzu ¿ydowskim.
Kirkut przy ulicy Miodowej to tzw. Nowy cmentarz ¿ydowski, zosta³ za³o¿ony na terenie dzielnicy Kazimierz w roku 1800 i jest jednym z niewielu wci¹¿ czynnych cmentarzy ¿ydowskich w Polsce. Cmentarz fukcjonowa³ od roku 1800 (dziœ mo¿emy znaleŸÌ tam nagrobki nawet z roku 1809) do II wojny œwiatowej, kiedy to Niemcy zamknêli cmentarz a najcenniejsze pomniki sprzedali. CzêœÌ macew zosta³a wykorzystana przez Niemców jako p³yty chodnikowe w obozie w P³aszowie. Kilka lat po wojnie (w latach 50-tych) dziêki pomocy Joint Distribution Committee cmentarz poddano renowacji, czêœÌ wywiezionych p³yt nagrobnych wróci³o na cmentarz i zosta³o ponownie ustawionych lub wmurowanych w ogrodzenie. Z niektórych p³yt powsta³ te¿ pomnik ofiar holocaustu znajduj¹cy siê tu¿ przy wejœciu na cmentarz. Zaraz za bram¹ znajdujê siê równie¿ budynek domu pogrzebowego, pochodz¹cy z 1903 roku, obecnie urzêduje w nim dozorca cmentarza u którego mê¿czyzni musz¹ pobraÌ jarmu³kê ¿eby obiekt zwiedziÌ.
Najbardziej interesuj¹ce mnie mogi³y, czyli groby ¿o³nierzy z I wojny œwiatowej znajduj¹ siê na przeciwleg³ym od bramy koùcu cmentarza. Na cmentarz naj³atwiej trafiÌ, skrêcaj¹c za bram¹ w prawo i iœÌ ca³y czas œcie¿k¹ wzd³u¿ muru cmentarza. Nagrobki ¿o³nierzy z pierwszej wojny znajduj¹ siê prawie na samym koùcu cmentarza, s¹ to niewielkie macewy, pierwotnie by³o ich 161 (160) - gróbów pojedynczych oraz 14 grobów zbiorowych do dnia dzisiejszego przetrwa³o podobno 26 (nie liczy³em). Cmentarz zosta³ zaprojektowany przez Hansa Mayra, ale nigdy wed³ug jego projektu nie zosta³ wykonany. Na cmentarzu pochowano 148 ¿o³nierzy w tym kilku Rosjan.
Na samym koùcu cmentarza znajdujê siê podwy¿szenie, w mury którego wmurowano tablice nagrobne, stoi tam te¿ pomnik poœwiêcony pamiêci 193 ¿ydom zamordowanym przez hitlerowców w Tymbarku. Na tym samym podwy¿szeniu znajduje siê jeszcze jeden ciekawy obiekt, a mianowicie prostopad³oœcienny, wysoki na jakieœ 2 metry grobowiec zbudowany ze zniszczonych p³yt nagrobnych, na szczycie grobowca cztery urny ró¿nych kszta³tów.
Cmentarz naprawdĂŞ warto odwiedziĂŚ.
Linki:
O cmentarzu w wikipedii
O cmentarzu na stronie www.kirkuty.xip.pl
>>> cofnij
