|
Numer cmentarza: 336 Lokalizacja: Gierczyce-CzyÂżyczka - okrÄg IX Bochnia
Projektant: Franz Stark
Odwiedzony: 2013-11-10 - rowerem
Lokalizacja (gps): 49 56′07,4 N; 20 20′54,4 E Cmentarz na mapie: zobacz
Dane
Pochowani: 54 AustriakĂłw, 32 Rosjan (wszyscy nieznani).
Data śmierci:XII 1914
Źródło danych:
J. Drogomir, Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918) : wykazy polegÂłych i zmarÂłych pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej. T. 3, TarnĂłw : Muzeum OkrĂŞgowe, 2005.
Cmentarz nr 336 po³o¿ony jest na szczycie wzgórza Czy¿yczka (364 m) w Gierczycach. Cmentarz powsta³ obok punktu triangulacyjnego za³o¿onego jeszcze przez Austriaków (w 1898 r.). Obecnie znajdujê siê tam zbiornik wody pitnej, dobrze widoczny z daleka. ChoÌ akurat do strony drogi dojazdowej do cmentarza jest niewidoczny. ¯eby dojœÌ na miejsce trzeba skrêciÌ w drogê miêdzy zabudowaniami wi¹d¹ca w kierunku zbiornika, oko³o 200 metrów do szosy Gierczyce - Nieprzeœnia.
Sam cmentarz jest niewielki, na planie prost¹k¹ta, otoczony ogrodzeniem z trzech rzêdów rur rozci¹gniêtych pomiêdzy betonowymi s³upkami. Na cmentarz nie ma bramki wejœciowej, w naro¿nikach ogrodzenia wystêpuj¹ przerwy przez, które wchodzimy na cmentarz. W naro¿nikach w tylnej czêœci ogrodzenia rosn¹ dwa drzewa. Elementem centralnym jest du¿y drewniany krzy¿ przykryty pó³okr¹g³ym blaszanym daszkiem. Jak podaje Frodyma pierwotnie planowano zbudowanie kamiennego kopca z krzy¿em na szczycie. Na polach grobowych ustawione s¹ krzy¿e listowe na niewielkich betonowych cokolikach. Stan cmentarza bardzo dobry, cmentarz zadbany i wyraŸnie co jakiœ czas porz¹dkowany. Obiekt jest bardzo malowniczo po³o¿ony, ¿e szczytu Czy¿yczki rozpoœciera siê piêkny widok na ca³¹ okolice - naprawdo warto zobaczyÌ.
„WzgĂłrze miaÂło duÂże znaczenie taktyczne, gdyÂż jest najwyÂższym punktem w okolicy i rozpoÂściera siĂŞ z niego rozlegÂły widok na dolinĂŞ Raby i PogĂłrze BocheĂąskie. ByÂło teÂż celem wielokrotnych atakĂłw obu armii. ÂŻoÂłnierze z austriackich puÂłkĂłw tyrolskich nazywali je ÂŚnieÂżnÂą KopÂą.” (cyt. z przewodnika R. Frodymy)
Do galerii zdjĂŞĂŚ cmentarza nr 336 dodaÂłem archiwalne zdjĂŞcie, a w zasadzie zdjĂŞcie niezrealizowanego projektu pomnika centralnego, ktĂłry miaÂł stan¹Ì na CzyÂżyczce. Projekt ten zamieÂściÂł w swojej ksi¹¿ce Oktawian Duda, a pochodzi on z opracowania R. Broch, H. Hauptmann, Die Westgalizischen Heldengraber aus den Jahren des Weltkrieges 1914-1915. W swojej ksi¹¿ce Duda podaje: „Centralnym elementem kompozycyjnym cmentarza w Gierczycach-CzyÂżyczce (okrĂŞg bocheĂąski) miaÂł byĂŚ wysoki kopiec-kurhan o zaokrÂąglonych ksztaÂłtach, wymienianych przez R. Brocha jako Tumulusgrab i byÂł rzeczywiÂście wzorowany na grobowcach etruskich, zwanych tumulus.”[Oktawian Duda, Cmentarze I Wojny ÂŚwiatowej w Galicji Zachodniej, Warszawa 1995, s. 64.] Ten bardzo efektowny projekt nie zostaÂł niestety zrealizowany, pewnie z braku ÂśrodkĂłw na ten cel, zastÂąpiÂł go wyÂżej opisany drewniany krzyÂż.
Ostatnie ze zdjêÌ pochodzi z ksi¹¿ki Jerzego Drogomira [J. Drogomir, Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918) : wykazy poleg³ych i zmar³ych pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej. T. 3, Tarnów : Muzeum Okrêgowe, 2005. ] i przedstawia zrealizowany ostatatecznie projekt cmentarza oko³o roku 1917. Jak widaÌ niewiele siê na tym cmentarzu zmieni³o do dziœ, jedyna istotna ró¿nica to ogrodzenie, które jak widaÌ na zdjêciu archiwalnym jest drewniane, brak te¿ bramki wejœciowej, czy chocia¿by wystêpuj¹cych obecnie przerw w ogrodzeniu.
Twój komentarz |