|
Numer cmentarza: 368 Lokalizacja: Limanowa (JabÂłoniec) - okrÄg X Limanowa
Projektant: Gustaw Ludwig
Odwiedzony: 2008-11-21 - samochodem
Lokalizacja (gps): bd. Cmentarz na mapie: zobacz
Dane
Pochowani: 161 AustriakĂłw z 34 puÂłku piechoty landwery, 10 puÂłku piechoty honwedu, 34 puÂłku strzelcĂłw, 11 puÂłku dragonĂłw, 4, 9, 10, 13 puÂłku huzarĂłw, 45 puÂłku armat polowych landwery, 212, 215 i 216 batalionu zapasowego landszturmu; 1 Niemiec z 219 pruskiego rezerwowego puÂłku piechoty; 247 Rosjan z kaukaskiej dywizji gen. Dragomira i 10 dywizji kawalerii gen. Kellera.
Data śmierci:7-12 XII 1914
Źródło danych:
R. Frodyma, Galicyjskie Cmentarze wojenne. Tom III. Brzesko - Bochnia - Limanowa, PruszkĂłw 1998.
Cmentarz nr 368 na wzgórzu Jab³oniec w Limanowej. Jest to reprezentacyjny cmentarz okrêgu X i jak twierdzi Roman Frodyma jeden z najwiêkszych i najciekawszych architektonicznie cmentarzy w ca³ej Galicji Zachodniej. Cmentarz powsta³ po obu stronach drogi wiod¹cej do przysió³ka Jab³oniec w szczytowej partii wzgórza (Jab³oniec - 560 m n.p.m.). Dojazd drog¹ w prawo od szosy Limanowa - Nowy S¹cz, przy szosie tabliczka. Cmentarz znajduje siê miejscu ostatnich pozycji obronnych wojsk rosyjskich w Limanowej, o które w grudniu 1914 roku stoczono krwawe boje. Przegrana bitwa o miasto za³ama³a ofensywê rosyjk¹ i sta³a siê symbolem bohaterstwa ¿ó³nierzy austro-wêgierskich.
Zaraz po bitwie limanowskiej za³o¿ono pierwszy prowizoryczny cmentarz na wzgórzu. Misjê zbudowania reprezetancyjnego cmentarza powierzono Gustawowi Ludwigowi. Aby powi¹zaÌ cmentarz z miastem zbudowano od strony Limanowej taras widokowy na którym znajdujê wysoki kamienny obelisk zwieùczony krzy¿em maltaùskim. W okresie póŸniejszym tym tararie pochowano ¿o³nierzy Armii Czerwonej.
Po drugiej stronie drogi znajdujê siê w³aœciwy cmentarz otoczony kamiennym murem. Wejœcie przez kute bramki znajduj¹ce siê po obu stronach kapliczki. Kapliczka bêd¹ca jednoczeœnie elementem centralnym cmentarza, to mauzoleum p³k hr. Othmara Muhra dowódcy 9 pu³ku huzarów. Na kapliczce od strony wejœcia znajdujê siê wspó³czesna tabliczka, skrótowo przedstawiaj¹ca historiê cmentarza. Kapliczka - mauzoleum ma kszta³t oœmioboku z kopu³¹ pokryt¹ czerwon¹ dachówk¹, na której szczycie znajdujê siê stylizowany krzy¿. Wewn¹trz kapliczki p³yta z napisem w jêzyku wêgierskim:
„PuÂłkownik Othmar Muhr zmarÂł bohaterskÂą ÂśmierciÂą 11 grudnia 1914 r. ”
Jak podaje Frodyma, szczÂątki puÂłkownika przeniesiono do rodzinnego grobowca na WĂŞgrzech w okresie miĂŞdzywojennym. Na prawo od kapliczki znajduje siĂŞ pomnik zwieĂączony kulÂą zbudowany w miejscu Âśmierci pÂłk Muhra. Na tabliach znajdujÂącyh siĂŞ na Âścianach pominika napisy:
„W tym miejscu zgin¹³ pÂłk Othmar Muhr wraz ze swoimi walecznymi huzarami 9 puÂłku 11-12 XII 1914 ” (w jĂŞzyku niemieckim),
„W dniach 11-12 XII 1914 polegli wraz Panem PuÂłkownikiem huzarzy drogiej krwi, twardej piĂŞÂści. Ku czci wĂŞgierskiej, niemej wiernoÂści” (po wĂŞgiersku),
napis na trzeciej Âścianie to nazwiska polegÂłych huzarĂłw. Autorem napisu w jĂŞzyku wĂŞgierskim jest Ăłwczesny korespondent wojenny, znany pisarz wĂŞgierski Ferenc Molnar. PozostaÂłe nagrobki sÂą umieszczone na tarasach miĂŞdzy ktĂłrymi prowadzÂą wyÂłoÂżone betonowy pÂłytami ÂścieÂżki. WystĂŞpujÂą nagrobki na niskich cokolikach z maÂłymi krzyÂżami austriackimi i rosyjskimi oraz nagrobki z wysokimi krzyÂżami betonowymi, ktĂłrych lico stanowiÂą duÂże krzyÂże Âżeliwne typu austriackiego. Jak podajĂŞ Frodyma podczas ostatniego remontu cmentarza pomieszano tabliczki na cokolikach, czego rezultatem jest np. widoczny na jednym z poniÂższych zdjĂŞĂŚ, nagrobek z maÂłym krzyÂżem austriackim podpisany tabliczkÂą Russische KRIEGER. Poza murem cmentarza znajduje siĂŞ wysmukÂły pominik postawiony w miejscu Âśmierci rotmistrza 9 puÂłku huzarĂłw - Leonarda hr. Thun Hohenstein. Pominik ufundowaÂła rodzina, a zaprojektowaÂł Gustaw Ludwig. Cmentarz jest piĂŞknie poÂłoÂżony, ze wzgĂłrza rozciÂąga siĂŞ piĂŞkna panaroma na okolice. Stan cmentarza bardzo dobry.
Twój komentarz |