|
Numer cmentarza: 331 Lokalizacja: Pod³ê¿e (prywatna posesja) - okrÄg IX Bochnia
Projektant: Franz Stark
Odwiedzony: 2009-08-21 - rowerem
Lokalizacja (gps): 50°00′45,5 N; 20°10′10,3 E Cmentarz na mapie: zobacz
Dane
Pochowani: 6 AustriakĂłw i 1 Rosjanin.
Data śmierci:bd.
Źródło danych:
J. Drogomir, Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918) : wykazy polegÂłych i zmarÂłych pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej. T. 3, TarnĂłw : Muzeum OkrĂŞgowe, 2005.
Cmentarz nr 331 w Pod³ê¿u obecnie nie istnieje, w latach trzydziestych dokonano ekshumacji poleg³y tu ¿o³nierzy i przeniesiono cia³a na cmentarz parafialny w Niepo³omicach (nr 327). Jednak w miejscu pierwotnej lokalizacji pozosta³a figura bêd¹ca centralnym elementem cmentarza. Figura ta znajdujê siê na terenie prywatnej posesji w Pod³ê¿u, w pobli¿u szko³y. Jad¹c z Wieliczki do Niepo³omic nale¿y zaraz za budynkiem szkolnym skrêciÌ w prawo, droga boczna prowadz¹ca pod klasztor w Stani¹tkach. Posesja w figur¹ znajdujê siê po prawej jakieœ 200 metrów od szko³y.
Co z cmentarza pozostaÂło widaĂŚ na zamieszczonym poniÂżej zdjĂŞciach, ale jak wyglÂądaÂł pierwotnie? W przewodniku R. Frodymy znalazÂłem szkic pierwotnego zaÂłoÂżenia architektonicznego i krĂłtki opis: „Dawniej byÂł to maÂły cmentarzyk (16 m²), otoczony typowymi dla tego regionu ÂłaĂącuchami, na betonowych sÂłupkach. Na mogiÂłach ujĂŞtych w betonowe krawĂŞÂżniki staÂły krzyÂże listwowe.”
 szkic pochodzi z ksi¹¿ki - Cmentarze I Wojny Œwiatowej w Galicji Zachodnia, Oktawian Duda, Warszawa 1995, s. 385.
Ten sam szkic cmentarza zamieÂściÂł w swojej pracy rĂłwnieÂż O. Duda (zamieszczony powyÂżej szkic pochodzi wÂłaÂśnie w ksi¹¿ki Dudy), ale Duda podaje jeszcze dodatkowe informacje, Âże cmentarz zostaÂł zbudowany (niegdyÂś wÂśrĂłd pĂłl - co zresztÂą jest widoczne na archiwalnym zdjĂŞciu) przy kapliczce z 1813 r. z figurÂą Matki Boskiej z DzieciÂątkiem (ta kapliczka stoi dalej). Duda dokÂładniej, z naciskiem na elementy architektoniczne (co jest bardzo charakerystyczne dla jego pracy), opisuje teÂż wyglÂąd cmentarza, w tym miejscu nie bĂŞdĂŞ przytaczaÂł tego opisu, zainteresowanych odsyÂłam do ksi¹¿ki Dudy. Warto wspomnieĂŚ natomiast inne informacje. WedÂług Dudy na cmentarzu: „W 1 grobie zbiorowym i 5 pojedynczych pochowano ¿ó³nierzy austro-wĂŞgierskich i rosyjskich (brak bliÂższych danych) polegÂłych w grudniu 1914 (...). Prochy ekshumowano w 1970 r. i przeniesiono na cmentarz nr 327 w NiepoÂłomicach. Kapliczka przeniesiona na podwĂłrze jednego z sÂąsiednich gospodarstw.” [Oktawian Duda, Cmentarze I Wojny ÂŚwiatowej w Galicji Zachodniej, Warszawa 1995, s. 385.]
Wydaje siĂŞ, Âże nie wszystko to jest prawdÂą, jest wyraÂźna rozbieÂżnoœÌ pomiĂŞdzy datÂą ekshumacji ciaÂł podawanÂą przez DudĂŞ, a tÂą o ktĂłrej mĂłwi Frodyma. Sam mieszkam koÂło cmentarza w NiepoÂłomicach i nikt tutaj nie przypomina sobie by w latach 70-tych przenoszono tu jakieÂś ciaÂła, nie ma o tym mowy rĂłwnieÂż w ksiĂŞgach parafialnych. ZresztÂą sam Duda piszÂąc wczeÂśniej (w czĂŞÂści opisowej) o przenoszeniu ciaÂł z maÂłych na wiĂŞksze cmentarze, w odniesieniu do cmentarzy 326 i 331 wskazuje na lata trzydzieste, a w opisie katalogowym cmentarza 327 pisze wrĂŞcz „W okresie miĂŞdzywojennym przeniesiono tu ekshumowane prochy polegÂłych z cmentarzy nr 326 (NiepoÂłomice - stacja kolejowa) i nr 327 [tu wyraÂźny b³¹d, moÂże tylko w druku - na pewno chodziÂło o 331] (Pod³ê¿e) ”. SkÂąd wiĂŞc rok 1970 w katalogowym opisie cmentarza 331, nie wiem, lecz jest to chyba b³¹d - byĂŚ moÂże tylko drukarski (w caÂłej pracy moÂżna ich sporo zauwaÂżyĂŚ). Druga sprawa to przeniesie kapliczki na podwĂłrko sÂąsiednich gospodarstw. WÂłaÂściciel posesji na ktĂłrej kapliczka siĂŞ znajduje, twierdzi Âże staÂła tam od zawsze i nikt nigdy jej nie przenosiÂł, jak wiĂŞc byÂło naprawdĂŞ - to kolejne pytanie.
Twój komentarz |