Dane
Pochowani: 7 AustriakĂłw
Data śmierci:bd.

Źródło danych:
J. Drogomir, Polegli w Galicji Zachodniej 1914-1915 (1918) : wykazy polegÂłych i zmarÂłych pochowanych na 400 cmentarzach wojskowych w Galicji Zachodniej. T. 3, TarnĂłw : Muzeum OkrĂŞgowe, 2005.

Cmentarz nr 326 to pojedyczny betonowy krzyÂż, bez Âżadnych elementĂłw graficznych - chyba zostaÂły zniszczone. KrzyÂż znajdujĂŞ siĂŞ naprzeciwko byÂłej stacji PKP w NiepoÂłomicach, w pobliÂżu skrzyÂżowania ulic Kolejowej i Wimmera - Âłatwo widoczny z drogi.

Jak podaje Frodyma „MogiÂła dawniej ogrodzona byÂła ÂłaĂącuchem na niskich betonowych sÂłupkach. DziÂś pozostaÂł po niej tylko betonowy krzyÂż centralny. SzczÂątki polegÂły ekshumowano w latach 30-tych i przeniesiono na cmentarz nr 327”.

W ksi¹¿ce Oktawiana Dudy znajdziemy nastêpuj¹cy opis cmentarza "Po³o¿ony w pobli¿u stacji kolejowej. Na planie prostok¹ta zbli¿onego do kwadratu. Pierwotnie ogrodzony betonowymi s³upkami po³¹czonymi barierami ze zdwojonych ¿elaznych rur. Wejœcie na osi za³o¿enia od strony po³udniowej. Na wprost wejœcia, w lini ogrodzenia pó³nocnego, na dwustopniowej podstawie krzy¿ o profilowanych zakoùczeniach ramion, z na³o¿onych na skrzy¿owanie ramion ma³ym krzy¿em maltaùskim typu austriackiego.

W jednej mogile zbiorowej pochowano kilku ¿o³nierzy austro-wêgierskich. Cmentarz zlikwidowany w latach 1926/27, pochówki ekshumowano na cmentarz nr 327 w Niepo³omicach. Pozosta³ tylko uszkodzony betonowy krzy¿  centralny."

ZdjĂŞcia, ktĂłre ostatnio zamieÂściÂłem wydajÂą siĂŞ potwierdzaĂŚ opis Dudy, na skrzyÂżowaniu ramion krzyÂża widaĂŚ Âślady po maÂłym krzyÂżu ludwiga wedÂług wzoru austriackiego, a po jego boka widaĂŚ Âślady po dwĂłch rzĂŞdach rur.

JeÂśli siĂŞgniemy do albumu Brocha i Hauptmanna to znajdziemy tam nastĂŞpujÂącÂą notatkĂŞ "Nr 326 GrĂłb masowy koÂło NiepoÂłomic. Wykonanie: Rury Âżelazne miĂŞdzy betonowy filarami. Betonowy krzyÂż. Kute krzyÂże nagrobne."

Jeœli uwa¿nie przejrzymy album Brocha i Hauptmanna na stronie drugiej znajdziemy zdjêcie, które umieœci³em w galerii, podpis pod zdjêciem brzmi: "Ozdobiony przez oddzia³ wojskowy, grób masowy ko³o Niepo³omic." Nie jest oczywiœcie nigdzie napisane, ¿e w miejscu widocznym na zdjêciu powsta³ póŸniej cmentarz 326, ale ja osobiœcie uwa¿am, ¿e jest to ca³kiem prawdopodobne.

Na pewno nie jest miejsce w którym powsta³ 327, gdy¿ jest to kwatera na cmentarzu parafialny istniej¹cym ju¿ od XVIII wieku, a na zdjêciu mogi³a zlokalizowana jest na pustym otwartym terenie. Nie jest to na pewno miejsce cmentarza 328, gdy¿ by³a to pojedyncza mogi³a na kirkucie ¿ydowskim. Nie jest to cmentarz 325 na Sitowcu, bo on powsta³ w lesie przy pomniku przyrody - D¹b Batorego. Nie jest to te¿ cmentarz 329 w Podborzu, gdy¿ on powsta³ ko³o istniej¹cej ju¿ kapliczki. Pozostaje jeszcze mo¿liwoœÌ, ¿e miejsce przedstawione na zdjêciu nie znajdowa³o w ¿adnym z miejsc w których potem powsta³y cmentarze wojenne, mogi³a tymczasowa mog³a znajdowaÌ siê gdzie indziej a pó¿niej Oddzia³ Grobów Wojennych móg³ przenieœÌ cia³a np. na cmentarz 327.

Jednak moim zdaniem wiele przemawia za tym, ¿e w miejscu mogi³y widocznej na zdjêciu móg³ powstaÌ cmentarz nr 326. Na fotografii archiwalnej tu¿ za krzy¿em stoj¹cym przy kopcu-mogile wsadzone jest drzewko, obecnie krzy¿ centralny, który pozosta³ z cmentarza 326 znajduje siê pod drzewem - samotn¹ lip¹. W albumie Brocha i Hauptmanna cmentarz nr 326 jest okreœlony jako "grób masowy ko³o Niepo³omic", a zdjêcie ze strony 2 podpisane jest "Ozdobiony przez oddzia³ wojskowy, grób masowy ko³o Niepo³omic" - mamy wiêc niew¹tpliwe zgodnoœÌ jêzykow¹. Pewn¹ nieœcis³oœci¹ jest jednak fakt, ¿e cmentarz 326 znajduje siê w Niepo³omicach, a nie ko³o Niepo³omic - jednak to samo okreœlenie wystêpuje w obu przypadkach, wiêc móg³ nast¹piÌ b³¹d i miejsce nad Wis³¹, oddalone od centrum miasteczka o oko³o 1 kilometr mog³o zostaÌ okreœlone jako "ko³o Niepo³omic". Zdjêcie mogi³y robione jest jakby od do³u kopiec z krzy¿em znajduje siê jakby na skarpie. Obecnie tu¿ za drog¹ biegn¹c¹ ko³o cmentarza, teren bardzo wyraŸnie opada w dó³, ³¹k¹ z krzy¿em znajduje siê poni¿ej poziomu drogi, ale jak by³o w 1914-1918 nie do koùca przecie¿ wiadomo, gdy budowano drogê, która przecie¿ wyraŸnie wznosi siê w kierunku mostu na Wiœle teren wokó³ tego miejsca móg³ zostaÌ mocno przekszta³cony. Na pierwszym zdjêciu z 2011 roku widaÌ zreszt¹ skarpê bardzo podobn¹ do tej na zdjêciu archiwalnym.

Na koniec moich rozwa¿aù zostawi³em sobie prawdziw¹ pere³kê:) Mój ojciec - Tadeusz Jasonek jest emerytowanym nauczycielem historii, który w ostatnich latach bada historie Niepo³omic. W bocheùskim archwiwum zna³az³ pismo Wydzia³u Powiatowego w Bochni do wszystkich Zwierzchnoœci gminnych w powiecie bocheùskim z dnia 28 czerwca 1915 r. - treœÌ pisma. W odpowiedzi na to pismo Urz¹d Miejski w Niepo³omicach wystosowa³ odpowiedŸ datowan¹ na dzieù 21 lipca 1915. W tej odrêcznej notatce znajdziemy fragment dotycz¹cy mogi³y na przysió³ku Œwidowa, a wiêc z miejscu póŸniejszego cmentarza 326: "Na przysió³ku Œwidowa 1 woj - lny (?) grób mieœci 7 ¿o³nierzy zmar³ych na czerwonke, bez napisów."- treœÌ pisma.

Drogomir podaje, ¿e na cmentarzu 326 pochowano 7 ¿o³nierzy z czego 6 znanych nazwiska, wydaje siê wiêc niemal pewne, ¿e cmentarz 326 powsta³ w miejcu mogi³y znajduj¹ce siê na przysió³ku Œwidowa - opisanej w w/w piœmie. Czy jest to miejsce widoczne na zdjêciu? To chyba na zawsze pozostanie pytaniem.

Moje w¹tpliwoœci budzi fakt, ¿e mogi³a widoczna na zdjêciu jest doœÌ okaza³a jak na grób tymczasowy i to jeszcze zbudowany dla ¿o³nierzy, którzy nie zginêli w walce, ale umarli na czerwonkê. Jednak z drugiej strony zgodnie z podpisem zdjêcia - grób zosta³ ozdobiony przez oddzia³ wojskowy, mo¿e ¿o³nierze chcieli godnie pochowaÌ swoich wspó³towarzyszy?